Zatrudnianie pracowników z Europy Wschodniej – zarówno obywateli państw członkowskich UE (m.in. Polski, Rumunii i Bułgarii), jak i obywateli państw spoza Unii Europejskiej, takich jak Ukraina, Mołdawia, Gruzja czy kraje Bałkanów Zachodnich – stało się jednym z najskuteczniejszych sposobów na ograniczenie niedoboru pracowników w Europie.
Jak informuje Reuters, powołując się na badanie Rockwool Foundation Berlin (RFBerlin), liczba pracujących migrantów w Unii Europejskiej osiągnęła w 2025 roku najwyższy poziom w historii. Wskaźnik zatrudnienia migrantów wzrósł z 67,8% do 68,2%, co jest najlepszym wynikiem od początku prowadzenia badań.
Największy wzrost odnotowano wśród obywateli państw trzecich – ich wskaźnik zatrudnienia zwiększył się z 59,4% w 2017 roku do 66% w 2025 roku.
Według danych Eurostatu największy popyt na pracowników występuje obecnie w następujących krajach:
- Holandia – 4,0% wakatów;
- Belgia – 3,4%;
- Malta – 3,3%;
- Austria – 3,1%.
Dlaczego firmy coraz częściej korzystają z rekrutacji międzynarodowej?
Badania ManpowerGroup Employment Outlook oraz OECD wskazują kilka głównych przyczyn tego trendu:
- starzenie się społeczeństwa w Europie,
- rekordowo niskie bezrobocie,
- niedobór wykwalifikowanych pracowników,
- rozwój inwestycji infrastrukturalnych,
- dynamiczny wzrost sektora odnawialnych źródeł energii.
W efekcie rekrutacja międzynarodowa przestała być rozwiązaniem doraźnym. Dla wielu europejskich przedsiębiorstw stała się elementem długofalowej strategii zarządzania zasobami ludzkimi.
Poniżej przedstawiamy najważniejsze sposoby legalnego zatrudniania pracowników z Europy Wschodniej, ich zalety i ograniczenia oraz aktualną sytuację na europejskim rynku pracy.
Najważniejsze sposoby zatrudniania pracowników z Europy Wschodniej
1. Swobodny przepływ pracowników (obywatele UE)
Dla kogo?
Dla obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej z Europy Wschodniej, takich jak:
- Polska,
- Rumunia,
- Bułgaria,
- Słowacja,
- Chorwacja,
- Litwa,
- Łotwa i inne.
Jak to działa?
Zgodnie z art. 45 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, obywatele państw członkowskich mają prawo podejmować pracę w każdym kraju UE bez konieczności uzyskania pozwolenia na pracę.
Po rozpoczęciu zatrudnienia należy jedynie dopełnić formalności wymaganych przez prawo danego państwa, takich jak:
- rejestracja miejsca zamieszkania,
- uzyskanie numeru identyfikacji podatkowej,
- zgłoszenie do systemu ubezpieczeń społecznych.
Zalety
- brak obowiązku uzyskania wizy lub pozwolenia na pracę;
- minimum formalności administracyjnych;
- możliwość szybkiego rozpoczęcia pracy.
Wady
- duża konkurencja o wykwalifikowanych pracowników na rynku unijnym;
- wyższe oczekiwania płacowe niż w przypadku kandydatów spoza UE.
2. Bezpośrednie zatrudnienie na podstawie krajowych zezwoleń na pracę lub wiz
Dla kogo?
Dla obywateli państw spoza Unii Europejskiej, m.in.:
- Ukrainy,
- Mołdawii,
- Gruzji,
- Serbii,
- Bośni i Hercegowiny,
- Macedonii Północnej,
- Armenii.
Jak to działa?
Pracodawca wystawia ofertę zatrudnienia lub podpisuje umowę o pracę z kandydatem. Następnie pracownik składa wniosek o wizę krajową typu D lub zezwolenie na pobyt z prawem do wykonywania pracy.
W części państw UE przed wydaniem zezwolenia nadal wymagane jest przeprowadzenie tzw. testu rynku pracy (Labour Market Test).
Zalety
- możliwość długoterminowego zatrudnienia pracownika;
- dostęp do szerokiej grupy pracowników wykwalifikowanych i niewykwalifikowanych.
Wady
- procedury mogą trwać od jednego do sześciu miesięcy – w zależności od kraju;
- istnieje ryzyko opóźnień administracyjnych lub odmowy wydania wizy.
3. Delegowanie pracowników, praca tymczasowa i outsourcing personalny
Dla kogo?
To rozwiązanie jest odpowiednie zarówno dla obywateli Unii Europejskiej, jak i obywateli państw trzecich.
Jak to działa?
Przedsiębiorstwo zawiera umowę z licencjonowaną agencją zatrudnienia lub wyspecjalizowanym usługodawcą, który formalnie zatrudnia pracowników, a następnie kieruje ich do wykonywania pracy w innym państwie członkowskim UE.
Może się to odbywać w ramach:
- delegowania pracowników (Posting of Workers), zgodnie z dyrektywą o delegowaniu pracowników;
- pracy tymczasowej (Temporary Agency Work), jeżeli dopuszczają ją przepisy obowiązujące w danym kraju.
W niektórych państwach, np. w Niemczech, działalność polegająca na udostępnianiu pracowników wymaga uzyskania odpowiedniego zezwolenia oraz spełnienia rygorystycznych wymogów prawnych.
Zalety
- Agencja przejmuje odpowiedzialność za kwestie kadrowe, płacowe, podatkowe i związane z ubezpieczeniami społecznymi.
- Możliwość szybkiego zwiększenia liczby pracowników w zależności od potrzeb projektu.
- Elastyczne rozwiązanie dla branży budowlanej, przemysłowej, logistycznej i produkcyjnej.
Wady
- Wyższy koszt roboczogodziny wynikający z wynagrodzenia agencji.
- Ścisła kontrola organów państwowych w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących pracowników delegowanych.
4. Niebieska Karta UE (EU Blue Card)
Dla kogo?
Niebieska Karta UE jest przeznaczona dla wysoko wykwalifikowanych specjalistów spoza Unii Europejskiej.
Mogą się o nią ubiegać osoby posiadające:
- wykształcenie wyższe uznawane w kraju zatrudnienia;
- lub – w przypadku wybranych zawodów, zwłaszcza w branży IT – odpowiednio udokumentowane doświadczenie zawodowe.
Jak to działa?
Niebieska Karta UE umożliwia uzyskanie prawa pobytu i pracy w uproszczonej procedurze, pod warunkiem zawarcia umowy o pracę oraz osiągnięcia minimalnego wynagrodzenia określonego przez państwo przyjmujące.
Zalety
- Krótszy czas rozpatrywania wniosków.
- Ułatwione procedury związane z relokacją rodziny.
- Możliwość szybszego uzyskania prawa stałego pobytu.
- Większa mobilność zawodowa na terenie Unii Europejskiej.
Wady
- Wysoki wymagany poziom wynagrodzenia.
- Program przeznaczony wyłącznie dla wysoko wykwalifikowanych specjalistów.
5. Programy pracy sezonowej
Dla kogo?
Dla obywateli państw trzecich podejmujących pracę sezonową, przede wszystkim w sektorach takich jak:
- rolnictwo,
- ogrodnictwo,
- hotelarstwo i gastronomia (HORECA),
- turystyka.
Jak to działa?
Pracownik otrzymuje uproszczone zezwolenie na pracę lub wizę umożliwiającą wykonywanie pracy sezonowej przez okres od pięciu do dziewięciu miesięcy w roku – zgodnie z przepisami obowiązującymi w danym państwie.
Zalety
- Uproszczone procedury administracyjne.
- Skuteczne rozwiązanie w okresach zwiększonego zapotrzebowania na pracowników.
Wady
- Ograniczony czas legalnego zatrudnienia.
- Po zakończeniu okresu pracy pracownik musi opuścić kraj.
- Rozwiązanie nie sprawdza się przy zatrudnieniu długoterminowym.
6. Uproszczone procedury krajowe i programy specjalne
Dla kogo?
Dla obywateli wybranych państw objętych krajowymi programami ułatwiającymi zatrudnienie.
Przykłady:
- polska procedura Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi;
- niemiecki program Westbalkanregelung.
Jak to działa?
Niektóre państwa Unii Europejskiej wprowadziły specjalne rozwiązania umożliwiające szybsze zatrudnianie obywateli określonych krajów. W wielu przypadkach nie jest wymagane przeprowadzanie pełnego testu rynku pracy.
Zalety
- Krótkie terminy rozpatrywania wniosków – często zaledwie kilka tygodni.
- Niższe wymagania formalne wobec kandydatów.
Wady
- Programy obejmują wyłącznie obywateli wskazanych państw.
- Obowiązują jedynie na terytorium kraju, który wprowadził dane rozwiązanie.
Integracja pracowników zagranicznych z rynkiem pracy w Europie przynosi wymierne efekty
Europa osiągnęła w ostatnich latach znaczące postępy w integracji pracowników zagranicznych z rynkiem pracy. Zwrócił na to uwagę również Christian Dustmann, dyrektor Rockwool Foundation Berlin (RFBerlin).
Jak podkreśla, największym wyzwaniem nie jest już samo znalezienie pracy dla migrantów, lecz pełne wykorzystanie ich kwalifikacji i doświadczenia zawodowego. Jego zdaniem można to osiągnąć przede wszystkim poprzez ograniczenie zbędnej biurokracji oraz uproszczenie procedur związanych z zatrudnianiem cudzoziemców.
Jak uniknąć błędów przy zatrudnianiu pracowników zagranicznych?
Rekrutacja pracowników z zagranicy może przynieść firmie znaczące korzyści, pod warunkiem że cały proces zostanie przeprowadzony zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Dowiedz się, jakie błędy najczęściej popełniają pracodawcy i jak ich uniknąć. Przeczytaj nasz artykuł: 11 najczęstszych błędów popełnianych przez pracodawców podczas zatrudniania pracowników zagranicznych.
Dlaczego warto skorzystać z delegowania pracowników?
W warunkach utrzymującego się niedoboru pracowników w Europie tradycyjna rekrutacja często okazuje się zbyt czasochłonna i obciążona dużą liczbą formalności.
Dlatego coraz więcej przedsiębiorstw wybiera delegowanie pracowników, które pozwala szybko pozyskać wykwalifikowaną kadrę przy jednoczesnym zachowaniu zgodności z przepisami prawa Unii Europejskiej.
1. Szybka rekrutacja sprawdzonych specjalistów
Przejmujemy cały proces związany z pozyskaniem pracowników, w tym:
- rekrutację i selekcję kandydatów;
- weryfikację kwalifikacji;
- legalizację zatrudnienia;
- przygotowanie wymaganej dokumentacji;
- koordynację i wsparcie pracowników przez cały okres współpracy.
Dzięki temu nasi klienci mogą w krótkim czasie uzupełnić braki kadrowe i skierować sprawdzonych specjalistów do pracy na budowach, w zakładach produkcyjnych czy centrach logistycznych.
2. Niższe koszty administracyjne i kadrowe
Model delegowania pracowników zgodny z przepisami Unii Europejskiej pozwala znacząco ograniczyć koszty związane z administracją personalną.
Zapewniamy kompleksową obsługę obejmującą:
- prowadzenie dokumentacji pracowniczej;
- naliczanie wynagrodzeń;
- rozliczenia podatkowe i składki na ubezpieczenia społeczne;
- przygotowanie wymaganych dokumentów;
- bieżące wsparcie administracyjne.
Klient rozlicza się wyłącznie za faktycznie przepracowane godziny, bez konieczności ponoszenia kosztów związanych z prowadzeniem własnego działu HR, obsługą kadrowo-płacową czy długotrwałymi procedurami zatrudnienia.
Szukasz wykwalifikowanych pracowników?
Jeśli Twoja firma potrzebuje sprawdzonych specjalistów do pracy w:
- budownictwie,
- przemyśle,
- logistyce,
- produkcji,
- hotelarstwie i gastronomii (HORECA),
- sektorze energetycznym
– skontaktuj się z nami.
Wypełnij formularz kontaktowy, a dobierzemy odpowiednich kandydatów i przedstawimy ich w możliwie najkrótszym czasie.
Chcesz dowiedzieć się więcej?
Przeczytaj również nasz poradnik: Zatrudnianie pracowników zagranicznych w Unii Europejskiej – najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi